Zaktualizowano:
Stworzysz angażujący scenariusz zajęć o Dniu i Nocy, który rozwinie orientację w czasie i ciekawość przyrodniczą przedszkolaków. Dzięki sprawdzonym zabawom sensorycznym, dramie i kalendarzowi pogodowemu dzieci zrozumieją cykl dobowy i pokonają lęk przed ciemnością.
Spis treści
Czego potrzebujesz
- urządzenie z dostępem do internetu i głośnikiem
- ilustracje słońca i księżyca (opcjonalnie)
- kserokopia karty pracy („Nowa Trampolina Trzylatka” cz. 2, str. 50)
- kredki
Instrukcja krok po kroku
- Rozpocznij rozmowę o dniu i nocy (5 min)
Usiądźcie w kole. Zapytaj dzieci, co robią w dzień, a co w nocy. Zachęcaj do swobodnych wypowiedzi. - Odtwórz i wysłuchaj piosenki „Piosenka o dniu i nocy” (3 min)
Uruchom nagranie z YouTube (Fasolki). Poproś dzieci, by słuchały i naśladowały gesty (np. ręce w górę za dnia, ręce pod głowę w nocy). - Zadaj pytania do piosenki (5 min)
Zapytaj: „Co robi słońce w piosence?”, „Kiedy pojawia się księżyc?”. Zachęć dzieci do wskazywania odpowiednich obrazków (jeśli masz ilustracje). - Wykonaj kartę pracy z podręcznika (10 min)
Rozdaj dzieciom kartę pracy z „Nowa Trampolina Trzylatka” część 2, strona 50. Poleć, by narysowały lub pokolorowały to, co widzą w dzień i w nocy.
⚠ Upewnij się, że dzieci nie wkładają kredek do ust. - Przeprowadź zabawę ruchową „Dzień i noc” (5 min)
Na hasło „dzień” dzieci swobodnie biegają (jak słońce), na hasło „noc” zatrzymują się i kładą na podłodze (jak do snu). Powtórz 3-4 razy.
⚠ Zabezpiecz przestrzeń przed ostrymi krawędziami. - Podsumuj i zakończ zajęcia (3 min)
Zapytaj dzieci, czego się dowiedziały. Pochwal je za udział. Możesz zaśpiewać wspólnie refren piosenki.
Kiedy i po co realizować temat DZIEŃ I NOC
Zajęcia o Dniu i Nocy najlepiej przeprowadzić jesienią lub wiosną, gdy różnica w długości światła jest najbardziej widoczna dla dzieci. Codzienna obserwacja poranków i zmierzchów w tych porach roku ułatwia maluchom dostrzeżenie zmiany i zrozumienie cyklu dobowego.
Temat DZIEŃ I NOC rozwija u przedszkolaków orientację w czasie – uczy porządkowania dnia, odróżniania pory na zabawę od pory na odpoczynek. Budzi naturalną ciekawość przyrodniczą: dlaczego Słońce znika, a na niebie pojawia się Księżyc? Dzięki rozmowom i zabawom sensorycznym (np. słuchaniu odgłosów nocy, porównywaniu światła i ciemności) dzieci łatwiej przyswajają tę abstrakcyjną zmianę.
Co ważne, uświadomienie, że zarówno Dzień, jak i Noc są potrzebne, pomaga kształtować zdrowe nawyki – aktywność w ciągu dnia i wyciszenie przed snem. Warto łączyć zajęcia z obserwacją nieba za oknem, opowieściami o porannych i wieczornych czynnościach oraz prostymi zabawami ruchowymi. Dzięki temu maluchy zdobywają wiedzę, uczą się rozpoznawać własne rytuały i lepiej organizują codzienność.

Przygotowanie sali i materiałów na zajęcia o Dniu i Nocy
Aby przeprowadzić udane zajęcia o DZIEŃ I NOC, zgromadź wcześniej wszystkie potrzebne pomoce. Wydrukuj kartę pracy z „Nowa Trampolina Trzylatka” (część 2, strona 50) oraz przygotuj ilustracje słońca, księżyca i gwiazd – ułatwią dzieciom zrozumienie tematu. Przed lekcją przetestuj głośnik i odtwórz piosenkę „Piosenka o dniu i nocy” (Fasolki), aby upewnić się, że dźwięk jest czysty. Zaaranżuj przestrzeń sali tak, by podkreślić kontrast między porami: stwórz kącik Dnia(jasne barwy, lusterka odbijające światło) oraz kącik Nocy(ciemne tkaniny, latarki do zabawy). Upewnij się, że możliwe jest zaciemnienie okien – to kluczowe dla wrażeń zmysłowych podczas omawiania Nocy. Zabezpiecz miejsce do zabawy ruchowej (usuń ostre krawędzie) i rozłóż kredki na stolikach, aby nie tracić czasu na szukanie w trakcie zajęć.
Jak radzić sobie z lękami i utrzymać uwagę dzieci podczas zajęć o Dniu i Nocy
Noc może budzić niepokój, dlatego wprowadź elementy kontrolowanej ciemności – rozdaj dzieciom latarki w pudełku i pozwól im na zmianę świecić w różne zakątki sali. Pytaj: „Co widzisz, gdy świecisz latarką?” – to oswoi mrok i da maluchom poczucie sprawczości. Unikaj zbyt długiego siedzenia; przeplataj aktywności statyczne z dynamicznymi. Gdy dzieci rysują Dzień na karcie pracy (słońce, zabawy na dworze), po 2-3 minutach zaproponuj zabawę ruchową – na hasło „Dzień” biegają jak słońce, na „Noc” kładą się spokojnie na podłodze. Powtórz 3 razy, by rozładować napięcie. Pamiętaj, że DZIEŃ I NOC to dla maluchów abstrakcja – zawsze odnoś się do konkretów: „Za dnia jemy śniadanie i bawimy się na placu zabaw, w nocy śpimy w łóżeczku”. Mieszaj pytania o poranne rytuały (mycie zębów, ubieranie) z wieczornymi (piżama, bajka na dobranoc). Dzięki takiej strukturze utrzymasz uwagę na zmianę, a obawy przed ciemnością zminimalizujesz – Noc stanie się bezpiecznym elementem zabawy, a nie czymś strasznym. Dbaj, by opis Dnia nie został pominięty – konsekwentnie podkreślaj, że obie pory są ważne i potrzebne.
Wykorzystaj kalendarz pogodowy i sensoryczne zabawy o Dniu i Nocy
Rozpocznij od stworzenia kalendarza pogodowego – każdego ranka dzieci wspólnie decydują, czy dominuje Dzień, czy Noc, i zaznaczają to na planszy. Przygotuj duże koło z symbolami pór doby (słońce, księżyc, gwiazdy) – kręćcie nim podczas powitalnego kręgu, a dziecko, na które wskaże strzałka, opowiada, co lubi robić w tej porze. Aby wzmocnić kontrast, przeprowadź krótki eksperyment: w zaciemnionej sali oświetl globus latarką, pokazując, że gdy jedna strona ma Dzień, druga przeżywa Noc. Wpleć elementy dramy – na hasło „Słońce” dzieci rozkładają ręce i uśmiechają się szeroko (radość Dnia), na „Księżyc” składają dłonie pod policzek i zamykają oczy (spokój Nocy). Dla pobudzenia słuchu nagrajcie wspólnie odgłosy: śpiew ptaków i ruch uliczny (Dzień) oraz świerszcze i cichy szum wiatru (Noc). Odtwarzajcie nagrania, a dzieci niech zgadują, która to pora – to angażuje zmysły i utrwala wiedzę. Pamiętaj, że DZIEŃ I NOC to świetny pretekst do rozmowy o emocjach: pytaj, co sprawia, że Dzień jest radosny, a co pomaga czuć się bezpiecznie podczas Nocy.

Współpraca z ekspertami i psychologiem przy temacie Dnia i Nocy
Jeśli chcesz wzbogacić zajęcia o wizytę astronoma lub edukatora przyrodniczego, poszukaj lokalnych fundacji – koszt warsztatu o Dniu i Nocy to zwykle 200–400 zł. Fachowiec rozłoży w sali przenośne planetarium lub przyniesie teleskop do bezpiecznej obserwacji, co dla maluchów będzie niezapomnianym przeżyciem. Inwestycja w specjalistę ma sens szczególnie podczas większych projektów, np. nocowania w przedszkolu. Gdy w grupie są dzieci z silnymi lękami nocnymi, warto skonsultować się z psychologiem przedszkolnym – często jest to bezpłatne w ramach placówki. Specjalista pomoże oswoić Noc poprzez terapię zabawą lub indywidualne rozmowy. Pamiętaj jednak, że DZIEŃ I NOC możesz realizować samodzielnie za grosze, jeśli masz kreatywne pomysły. Wykorzystaj kalendarz pogodowy, koło z symbolami Dnia i Nocy oraz zabawy sensoryczne opisane w poprzednich sekcjach – one nie wymagają budżetu, a doskonale angażują dzieci. Dzięki wsparciu eksperta zyskasz profesjonalne materiały i świeże spojrzenie, ale fundamentem pozostanie Twoja codzienna praca i umiejętność łączenia zabawy z nauką.
Lista kontrolna
- Przygotuj urządzenie z dostępem do internetu i głośnikiem
- Wydrukuj kartę pracy („Nowa Trampolina Trzylatka” cz. 2, str. 50)
- Przygotuj kredki
- Zapewnij bezpieczną przestrzeń do zabawy ruchowej
Najczęstsze błędy
- Brak przygotowania karty pracy – wydrukuj ją przed zajęciami
- Odtwarzanie piosenki bez uprzedniego sprawdzenia jakości dźwięku – przetestuj głośnik
- Zbyt długi czas siedzenia – dostosuj tempo do uwagi dzieci
- Brak ilustracji pomocniczych – przygotuj obrazki słońca i księżyca ułatwiające zrozumienie
Najczęstsze pytania
Co robimy w dzień, a co w nocy obrazki
W ciągu dnia dzieci bawią się na dworze, jedzą śniadanie i rysują słońce. W nocy śpią w łóżeczku, słuchają bajek i widzą na obrazkach księżyc z gwiazdami – to pomaga odróżnić pory doby.




